KAZIMIERZ DEYNA

Kariera klubowa

Kazimierz Deyna na stałe zapisał się w historii polskiego sportu jako jeden z najlepszych piłkarzy w dziejach Polski. Był prawdziwym wirtuozem na krajowych boiskach. Imponował techniką i płynnym prowadzeniem piłki. Posiadał także mocne i precyzyjne uderzenie z dystansu. W latach 70. był czołowym piłkarzem reprezentacji Polski, wielokrotnie będąc jej kapitanem.

Młodość Deyny

Deyna przyszedł na świat w Starogardzie Gdańskim, gdzie uczęszczał do szkoły podstawowej i zawodowej. Wychowywał się wśród licznego rodzeństwa. To właśnie bracia Kazimierza, którzy również grali w miejscowych klubach, zaszczepili w nim pasję do sportu, a w szczególności do piłki nożnej.

Włókniarz Starogard Gdański

Pierwsze kroki 11-letni Kazimierz Deyna stawiał w miejscowym klubie Włókniarz Starogard Gdański. Było to rok 1958. Trafił pod oko Henryka Piotrowskiego, który uczył go kopania futbolówki.

Deyna jako trampkarz zdobył z zespołem wicemistrzostwo Wybrzeża (1962). Talent, ponadprzeciętne umiejętności i pracowitość Deyny sprawiły, że zaczął występować w drużynie seniorów. Piłka wówczas nie przynosiła dochodów, więc Kaziu łączył swoją pasję z pracą w zakładzie obuwniczym.

Znakomite lokalne występy sprawiły, że w 1965 roku trafił na obóz juniorski, organizowany przez Akademię Wychowania Fizycznego w Warszawie, który miał na celu wybór piłkarzy do Reprezentacji Polski Juniorów. Choć Deyna nie przeszedł selekcji, zyskał kolejne ważne doświadczenie.

Niespełna 18-letni Kazimierz Deyna zadebiutował w Reprezentacji Polski Juniorów 10 października 1965 roku. Wbiegł na boisko z białym orłem. W swoim pierwszym meczu z Czechosłowacją grał przez pierwszą połowę.

Z każdym następnym występem w reprezentacji rosło zainteresowanie Kazimierzem ze strony polskich klubów. Batalia o Deynę skończyła się dyskwalifikacją na 10 miesięcy z powodu podpisania przez niego dwóch kontraktów z różnymi klubami, co nie było winą samego zawodnika, a działaczy, często uwikłanych w politykę.

ŁKS (1966)

Po upływie okresu kary, w 1966 roku, Deyna zaczął grać w ŁKS, gdzie trenował z bratem Henrykiem. Podczas meczu rezerw z Włókniarzem Białystok Deyna strzelił 5 goli, co niemal natychmiast poskutkowało awansem do pierwszego składu!

8 października 1966 Deyna zadebiutował w pierwszej lidze w bezbramkowym meczu z Górnikiem Zabrze. Krótko po tym został powołany do wojska - w ten sposób trafił do Centralnego Wojskowego Klubu Wojskowego „Legia" Warszawa. To właśnie z Legią Warszawa kojarzy się najbardziej kariera Kazimierza Deyny. Spędził on u wojskowych 12 lat.

Legia Warszawa (1966–1978)

Deyna przybył do stolicy, mając prawie 19 lat. Zdołał zaliczyć już 5 występów w drużynie orlików, miał udany debiut w pierwszej lidze (w barwach ŁKS) oraz bagaż nieprzyjemnych wspomnień związanych z przejściem do klubu wyższej klasy.

W Legii Kazimierz Deyna zadebiutował 20 listopada 1966 roku w meczu I ligi przeciwko jedenastce chorzowskiego Ruchu. Deyna długo musiał czekać na swoją pierwszą bramkę. Tą zdobył 13 maja 1967 roku w wygranym meczu z GKS Katowice.

W sezonie 1967/68 Deyna wraz z kolegami zdobył wicemistrzostwo Polski. Jednak najbardziej udane sezony to 1968/1969 oraz 1969/1970, w których wywalczył z drużyną mistrzostwo Polski. Deyna brylował na boisku, strzelał bramki i asystował. Ostatni większy sukces Legii z Deyną na boiskach krajowych to zdobycie Pucharu Polski w 1973 roku.

Kibice go pokochali, o czym może świadczyć słynne zdarzenie w sezonie 1975/76 podczas jesiennego meczu. Po jednej z sytuacji kibice Legii zaśpiewali słynną później przyśpiewkę: „Deyna Kazimierz, nie rusz Kazika, bo zginiesz".

„Kartką karany jest zawsze zawodnik, który fauluje. Tym razem stało się jednak odwrotnie. To jest moja pierwsza czerwona kartka, nigdy przedtem nie dostałem nawet żółtej." - Kazimierz Deyna

W warszawskiej Legii Deyna grał przez trzynaście sezonów. Zaliczył 304 mecze w pierwszej lidze (2. miejsce w historii Legii). Strzelił 94 bramki, zajmując także 2. miejsce w historii klubu.

Manchester City

O Deynę starały się przez wiele lat największe kluby europejskie takie jak: Real Madryt, AC Milan, Inter Mediolan, Bayern Monachium czy AS Monaco. Jednak władza przez najlepsze lata kariery Kazika nie pozwalała mu na wyjazd z kraju. Stało się to w końcu 1978 roku - Deyna trafił do angielskiego Manchesteru City za 150 tysięcy funtów.

Ciekawostką jest to, że w umowie były zagwarantowane 2 mecze Legii z angielską drużyną oraz komplet sprzętu sportowego marki Adidas. Deyna w meczu Legii z City na własnym stadionie zagrał po jednej połowie w obydwu drużynach, strzelając po jednej bramce.

Deyna miał problemy z aklimatyzacją i znalezieniem miejsca na boisku w nowej drużynie. W sezonie 1978/79 rozegrał w barwach Manchesteru City 13 meczów ligowych. W sezonie 1979/80 zaliczył 22 mecze, strzelając 5 bramek. Łącznie w Manchesterze City Deyna zaliczył 41 meczów, strzelając 13 bramek.

San Diego Sockers (1981–1987)

Kazimierz Deyna podpisał kontrakt z nowym klubem San Diego Sockers w lutym 1981 roku. Przez 7 lat regularnie i z sukcesami grał w pierwszym składzie w lidze North American Soccer League.

Grając w barwach San Diego Sockers w meczu z Tampa Bay Rowdies (12.08.1983), Deyna pobił rekord Giorgio Chinaglii na najbardziej skutecznego gracza, zdobywając w amerykańskiej punktacji 13 punktów.

Deyna z drużyną z San Diego brał udział także w mistrzostwach piłki halowej, w których grał niezwykle skutecznie, zdobywając trzykrotnie miano najlepszej drużyny w halach USA (1983, 1985, 1986). Łącznie zdobył 5 tytułów mistrzowskich w barwach San Diego Sockers.

Ostatni mecz zawodowy rozegrał 31 maja 1987 roku w barwach Sockersów w meczu przeciwko Tacoma Stars.

Kariera reprezentacyjna

Największe sukcesy osiągnął Deyna niewątpliwie z Reprezentacją Polski.

Pierwszym wielkim sukcesem było zdobycie Olimpijskiego Złota na olimpiadzie w Monachium w 1972 roku. Złota drużyna pod wodzą Kazimierza Górskiego była prawdziwym objawieniem, a sam Deyna stał się jedną z największych gwiazd, zostając „Królem strzelców" z dorobkiem aż 9 goli, w tym dwóch najważniejszych w meczu finałowym z Węgrami, wygranym 2:1.

W 1973 roku Kazimierz Deyna przejął opaskę kapitana od Włodzimierza Lubańskiego. Polska z Deyną w składzie zatrzymała Anglików, remisując 1:1 i awansując do MŚ.

Mistrzostwa Świata w 1974 roku to okres największej sławy polskiej reprezentacji i jej lidera. Polacy, gromiąc wszystkich rywali w grupie (Argentynę 3:2, Haiti 7:0, Włochów 2:1), byli postrzegani jako czarny koń mistrzostw. W meczu o 3. miejsce Polacy pokonali Brazylię, zdobywając brązowy medal MŚ 1974. Deyna na tym turnieju znakomicie rozgrywał i strzelił 3 gole. Uplasował się na trzeciej pozycji w plebiscycie France Football, ustępując jedynie Franzowi Beckenbauerowi i Johanowi Cruyffowi.

Kolejnym sukcesem Deyny były Igrzyska Olimpijskie 1976, gdzie zdobył srebrny medal. Z 41 golami w 97 występach Deyna był wówczas rekordzistą pod względem bramek i występów w reprezentacji Polski.

Tragiczna śmierć

Kazimierz Deyna zginął 1 września 1989 roku w wypadku samochodowym. Na sześciopasmowej autostradzie I-15, na północ od Miramar Road uderzył swoim Dodge'em Coltem w zepsutą ciężarówkę zaparkowaną na prawym poboczu. Była pogodna ciepła noc, a ciężarówka miała włączone światła awaryjne. Stwierdzono nadmierną prędkość bez śladów hamowania, przyczyna wypadku pozostała nieznana. Pojawiły się pogłoski, że Deyna mógł zasnąć za kierownicą. Zginął na miejscu.

Na pogrzeb nikt nie mógł przyjechać z Polski, bo ustrój komunistyczny na to nie pozwalał. W maju 2012 roku jego prochy przywiezione zostały do Polski. 6 czerwca 2012 został pochowany w Alei Zasłużonych na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach.

Największe osiągnięcia

• Brązowy medalista Mistrzostw Świata 1974 (RFN)
• Mistrz Olimpijski 1972 (Monachium)
• Król strzelców turnieju Olimpijskiego - 9 goli
• Wicemistrz Olimpijski 1976 (Montreal)
• 2-krotny Mistrz Polski - 1969, 1970 (Legia Warszawa)
• Zdobywca Pucharu Polski - 1973 (Legia Warszawa)
• Półfinalista Pucharu Europy - 1970 (Legia Warszawa)
• Trzecie miejsce w plebiscycie France Football - 1974
• Najlepszy Piłkarz XX wieku według tygodnika „Piłka Nożna"
• „Piłkarz 75-lecia" w plebiscycie PZPN
• 97-krotny reprezentant Polski
• 41 goli dla Reprezentacji Polski
• 165 goli w 448 oficjalnych meczach seniorskich
• Trzeci Najlepszy Piłkarz Świata wg „Kicker" - 1974

Podsumowanie

Deyna zagrał w filmie „Ucieczka do zwycięstwa", obok gwiazdorów kina amerykańskiego: Sylwestra Stallone'a, Michaela Caine'a i Maxa von Sydowa, oraz legend futbolu: Pelégo i Bobby'ego Moore'a.

Kazimierz Deyna dostał za swoje zasługi odznaczenia państwowe: Złoty Krzyż Zasługi i Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski. Numer 10, w którym Deyna grał w Legii Warszawa, został zastrzeżony w 2006 roku. Tego roku w muzeum Legii na stadionie przy ulicy Łazienkowskiej została otwarta Aleja Kazimierza Deyny. Jedna z ulic na warszawskich Górcach nosi imię i nazwisko piłkarza.